Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Kresy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Kresy. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 4 kwietnia 2019

Książka o siostrach służebniczkach starowiejskich w Zabłotowie (1927-1945)

W 2019 r. ukazała się książka ks. Antoniego Więcha w j. ukraińskim pt. "Сестри служебниці Непорочного Зачаття ПДМ в містечку Заболотів (1927-1945) на фоні чернечих спільнот Покуття" ("Siostry służebniczki Niepokalanego Poczęcia NMP w miasteczku Zabłotów na tle wspólnot zakonnych Pokucia").
Książka w sposób naukowy opisuje losy sióstr służebniczek starowiejskich w Zabłotowie. Przybliża równocześnie udział 16 zgromadzeń zakonnych w życiu Kościoła łacińskiego na Pokuciu. Powyższa praca może być przyczynkiem do popularyzacji wiedzy o historii Kościoła wśród Ukraińców. 
Można ją nabyć - jako cegiełkę wsparcia remontów kościoła - również w Polsce, zgłaszając zamówienie na adres: parish.zabolotiv@gmail.com.

Spis treści:

wtorek, 27 czerwca 2017

Kiedy powstała parafia Śniatyn?

Na stronie parafii Śniatyn i w różnych publikacjach przyjmuje się za pierwszą wzmiankę o jej istnieniu rok 1568.
Tymczasem na stronie diecezjalnej podano 1400 r. Gdzie jest prawda?
Śniatyn - okres międzywojenny

Śniatyn jako osada jest znany od 1158 r. W 1411 r. miał zostać miastem królewskim. Prawo magdeburskie otrzymał w 1448 r. w przywileju lokacyjnym Kazimierza Jagiellończyka.

1.       Z 1576 r. pochodzi informacja o udziale we mszy nowo wybranego króla Stefana Batorego, księcia siedmiogrodzkiego. Przybył on do Polski, przekraczając granicę właśnie w Śniatynie. Batorego witała licznie zgromadzona świta szlachty i duchownych, którzy prowadzili go do samego Krakowa. 31 marca 1576 r. w imieniu wszystkich przywitał go w Śniatynie poseł Marcin Mężyński, a król odpowiedział przemową po łacinie, która zachowała się do dzisiaj. W opisie wydarzenia czytamy: „Gdy mu ksiądz Dymitr Solikowski przekładał potrzebę jawnego i szczerego wyznania wiary katolickiej, potwierdził Batory skutkiem, słuchając mszy ze wzorową przykładnością.”[1] Trudno powiedzieć, czy msza odbyła się w kościele. W 1615 r. biskup pomocniczy archidiecezji lwowskiej, Tomasz Pirawski, stwierdza, że nie jest znana data fundacji kościoła ("[ecclesia] Sieniatinensis non gaudet scripta fundatione eorum, quae parochus tenet, ius tamen habet in villa." - cytat za: Thomae Pirawski relatio status Almae Archidioecesis Leopoliensis, red. K. J. Heck, Leopoli 1893, s. 138).
2.       Po śmierci Kazimierza Wielkiego miasto zostało obsadzone przez króla Polski i Węgier, Ludwika, załogą węgierską. Za panowania Władysława Jagiełły w 1387 r. Śniatyn powrócił do Polski. W miastach przygranicznych, szczególnie na ważnym szlaku handlowym (ze Lwowa na Bukowinę, Bizancjum) z pewnością mieszkali katoliccy kupcy, a węgierscy i polscy żołnierze byli w również w większości katolikami, więc naturalnym jest zabezpieczenie duchowych potrzeb  tym ludziom żyjącym na kraju państwa, ale i w ruchliwym miejscu.
Informacja o placówce franciszkańskiej w Śniatynie w XIV w.
3.       Największy ukraiński historyk Mychajło Hruszewski (tworca ukraińskiego spojrzenia na historię Rusi i Ukrainy) w swojej czołowej pracy poszerza informację o „franciszkańskiej kustodii ruskiej”. Pisze tam m. in.: „[…] w drugiej połowie XIII i pierwszej poł. XIV w. oni bezsprzecznie stali tu mocną nogą, sądząc po tym, że w 1345 r. był sformowany dla Rusi osobny wikariat z ośrodkami (kustodiami) we Lwowie, Gródku, Haliczu, Kołomyi i Śniatynie (Nostin?).”[2] Hruszewski powołuje się przy tym na dwa łacińskojęzyczne źródła drukowane, do których udało mi się dotrzeć[3]. Franciszkańską stację misyjną wymienia też Tadeusz M. Trajdos w swoim opracowaniu[4].
4.       Kazimierz IV Jagiellończyk w 1448 r. przenosi mieszczan Śniatyna z prawa polskiego i ruskiego na niemieckie (magdeburskie). Niestety, nic nie wiadomo, czy zachował się ów dokument. Samo rozróżnienie mieszczan na rządzących się „polskim i ruskim prawem” sugeruje dwie oddzielne grupy, które mogły czuć przywiązanie do dwóch obrządków – łacińskiego i wschodniego.
Śniatyn na mapie
kolonizacji niemieckiej w Polsce.
5.   5.  Wśród wielu miast ukazujących kolonizację niemiecką Polski południowej w średniowieczu, również przy okazji lokacji na prawie niemieckim, znajduje się Śniatyn (Snetyn). Duży napływ ludności niemieckiej w I poł. XV w. mógł wpłynąć na zorganizowanie w danym mieście stałego duszpasterstwa dla katolików stanowiących wtedy ponad połowę mieszkańców[5].
6.   6.   Miasto było od XV w. stolicą starostwa śniatyńskiego i jednocześnie miastem królewskim. To wyróżnienie mogło być zaznaczone fundacją kościoła dla napływowych urzędników i ich rodzin. Drugi znany starosta śniatyński, Michał Muschylo (vel Muszylo), w 1439 r. funduje kościół parafialny w Michalczu i uposaża go własną wsią Repużynce. Musiał już wtedy istnieć kościół w Śniatynie[6].
7.       Kronika miasta Lwowa pod rokiem 1421 odnotowuje: „Ponieważ się do woyny z Krzyżakami zabierało; przeto wyszły rozkazy królewskie, aby w miastach Lwowie, Przemyślu, Haliczu, Drohobyczy, Sądowej wiszni, Mościskach, Sanoku, Krośnie i Śniatynie, (a więc te były znakomitsze miasta na Rusi) obrachować każdego majątek, i żeby każdy obywatel od iednei grzywny dał na te woyne po groszu […]”.[7] Jeśli Śniatyn był „znamienitszym miastem Rusi”, to zasługiwał na obecność kościoła, szczególnie, kiedy pozostałe wymienione miasta mają parafie fundowane w XIV w.
8.       W okolicy istniały już starsze parafie z XIV-XV w. jak Kołomyja (przed 1353), Niżniów (1379), Michalcze (1439), Żuków (1458), Gwoździec (1475), Tłumacz (1485). W akcie fundacyjnym parafii Michalcze widnieje podpis Zbigniewa, proboszcza śniatyńskiego.
9.       Przedwojenne Schematyzmy Archidiecezji Lwowskiej podają jako datę fundacji parafii „ante 1500”.

Wnioski: Najwięcej przesłanek przemawia za czasem formowania się parafii do połowy XV w. (przed 1439 r.) ze względu na zwiększony napływ ludności z głębi Polski i osadników niemieckich. Miasto w każdym stuleciu było kilkakrotnie najeżdżane przez wojska wołoskie, tatarskie i tureckie, co skutkowało niszczeniem i koniecznością odbudowy. Niestety z tego okresu zachowało się niewiele materiałów źródłowych z historii miasta. Cennym dokumentem byłby przywilej lokacyjny z 1448 r. - dziś niedostępny dla badaczy.


opr. ks. Antoni Więch



[1] Ks. Solikowski został 7 lat później arcybiskupem lwowskim. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, opr. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 10, Warszawa 1889, s. 930-931.
[2] М. Грушевський, Історія України-Руси, t. 3 (до року 1340), вид. 2 розширене, Львів 1905, s. 299.
[3] Bullarium Franciscanum sive Romanorum Pontificum Constitutiones, Epistolas, Ac Diplomata Continens Tribus Ordinibus Minorum, Clarissarum, Et Poenitentium - 5: Benedicti XI, Clementis V, Ioannis XXII Monumenta, Romae 1898, s. 602; L. Wadding, Annales Minorum : in quibus res omnes trium Ordinum a S. Francisco institutorum ex fide ponderosius asseruntur, calumniae refelluntur, praeclara quaeque monumenta ab obliuione vendicantur, Tomus IV, Lugduni 1637, s. 124 (Hruszewski mylnie podaje s. 134).
[4] T. Trajdos, Garść wspomnień I spostrzeżeń Pokucia. Lato i jesień 2008, (w:) „Płaj 36. Almanach karpacki. Półrocznik Towarzystwa Karpackiego”, red. P. Luboński, A. Wielocha, wiosna 2008, s. 145.
[5] W legendzie niemieckiej mapy odnośnie Śniatyna czytamy: “Erdrückendes Übergewicht der deutschen Namen bis 1450” (tłum.: „Zdecydowana przewaga niemieckich nazwisk do 1450 [roku]”). Kurt Lück, Deutsche Aufbaukräfte in der Entwicklung Polens. Forschungen zur deutsch-polnischen Nachbarschaft im ostmitteleuropäischen Raum, Posen 1934.
[6] Słownik Geograficzny Królestwa…, s. 932.
[7] Dioniz Zubrzycki, Kronika miasta Lwowa, Lwów 1844, s. 85.

niedziela, 15 maja 2016

Pomóż w utrzymaniu cmentarza

W Zabłotowie rzymskokatolicki cmentarz od kilku lat jest uporządkowany: wycięto drzewa, wyremontowano kaplicę, wybrukowano ścieżkę, regularnie kosi się trawę i bieli nagrobki. To wszystko wymaga jednak nakładów finansowych. Na miejscu, oprócz kilku babć, już nie ma Polaków uważanych stereotypowo za gospodarzy cmentarza (tzw. polski cmentarz). Trzeba nadmienić, że priorytetem i "studnią bez dna" jest remont parafialnego kościoła i przedszkola sióstr felicjanek.
Cały ciężar utrzymania cmentarza spoczywa na dobrej woli "napływowych" parafian, których rodziny są pochowane na cmentarzach prawosławnych i grekokatolickich.
Ciężar to przede wszystkim koszty na paliwo do kosiarki, środek do roślin "Randap", farby na malowanie nagrobków i wnętrza kaplicy, wynagrodzenie pracownika. Jeśli Twoi krewni pochodzą z Zabłotowa, to proszę, zaadoptuj na odległość tę nekropolię, niezależnie czy zachował się czytelny nagrobek Twoich przodków, czy "przygarniesz" jeden z zatartą tabliczką... 

Może zainteresujesz młodzież i nauczycieli ze swojej miejscowości, by kiedyś przyjechać z nimi na wolontariat w ramach akcji "Mogiłę pradziada ocal od zapomnienia"? 
Powyższy plakat reklamuje wsparcie dla akcji, która w tym roku omija Zabłotów, ale zawita do Gwoźdźca

środa, 11 maja 2016

Ks. Franciszek Moździerz rodem z parafii Zabłotów nie żyje

Z wielkim smutkiem przyjąłem informację o śmierci ks. Franciszka. Nie było mi dane go poznać, choroba zatrzymała go w szpitalu na Pomorzu między Kołobrzegiem i Szczecinem. Wcześniej organizował pielgrzymki Polaków do rodzinnych stron - Zabłotowa i Trójcy - ziemi uświęconej potem i krwią... To on w dużej mierze przyczynił się do budowy pomnika na mogile ofiar UPA w Trójcy i uroczystego poświęcenia przy udziale ukraińskich mieszkańców i władz.
ks. Franciszek Moździerz
(1931-2016)
W niedzielę 15 maja w Zabłotowie o godz. 11:30 zostanie odprawiona Msza św. w intencji zmarłego ks. Franciszka. Przybliżę też wtedy jego sylwetkę parafianom.

Niech Bóg wynagrodzi mu jego wierność powołaniu!
Requiem aeternam dona ei, Domine!

TUTAJ można przeczytać informację o śmierci Księdza w jęz. ukraińskim.

Poniżej zamieszczam biogram opracowany przez kleryka Jakuba Suszyńskiego:
"Ks. Franciszek Antoni Moździerz urodził się 18.06.1931 roku. Rodzicami byli Marian i Rozalia, miał jednego starszego brata Józefa-Edwarda. Ojciec zginął w czasie II wojny światowej. Matka z dziećmi w niemal cudowny, opatrznościowy sposób uratowała się. Po zawierusze wojennej wdowa z dziećmi zamieszkała na ziemiach zachodnich. Tu Franciszek został uczniem Niższego Seminarium Duchownego w Gorzowie [...]. Często odwiedzała go mama i brat, czuć było wyjątkową więź życia rodzinnego. Należał do Sodalicji Mariańskiej, której opiekunem był ojciec duchowny ks. Wiktor Panecki.
Poświęcenie pomnika ofiar UPA
wspólnie z grekokatolickim ojcem, 1992 r.
W 1951 roku wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Gorzowie Wlkp. [...]. Święcenia kapłańskie przyjął w katedrze gorzowskiej w 24.06.1956 roku z rąk biskupa Michała Klepacza.
W czasie jednego z przyjazdów do Zabłotowa
Po święceniach pracował w Szczecinie w parafii św. Stanisława Kostki, gdzie proboszczem był wówczas ks. Lisowski. Był kapłanem pełnym kultury urobienia i rozmachu w pracy duszpasterskiej. Pracował jako katecheta oraz prowadził zespół chóru parafialnego. Po dwóch latach został wikarym w Gryfinie. Tutaj proboszczem był ks. Kowalski. Po roku pracy w Gryfinie w 1959 roku został proboszczem w Wełtyniu. Oczkiem w głowie proboszcza staje się zabytkowy kościół parafialny, zdobywa też lokum na plebanię. W Wełtyniu pracuje do 1967 roku. W tym czasie zostaje przeniesiony do Pełczyc, pracując tam do 1974 roku, mając do pomocy wikarego. Od 1974 do 1977 pracuje jako proboszcz w Resku, kładąc podwaliny pod przyszłe sanktuarium maryjne. W 1977 roku zostaje proboszczem parafii św. Krzyża na Pogodnie w Szczecinie, gdzie kontynuuje budowę kościoła parafialnego, pogłębia też swoją wiedzę uzyskując tytuł magistra teologii. W trudnym okresie przełomu ustrojowego 1980 r. ks. Franciszek jako proboszcz parafii, na terenie której mieszkało kilka tysięcy stoczniowców, ofiarnie angażował się w pomoc duchową, a podczas stanu wojennego także w materialną niesioną wszystkim rodzinom szczególnie internowanych.
W czasie rekolekcji w Polsce, 2012 r.
W roku 1983, został proboszczem parafii św. Józefa w Trzebuszu. Troską otoczył kościół parafialny i filialny. Zorganizował kaplicę w Gorzysławiu. Proboszczem w Trzebuszu był 27 lat. Został w parafii jako rezydent aktywnie włączając się w duszpasterstwo w dekanacie trzebiatowskim. Od 2005 do 2015 był kapelanem Domu Pomocy Społecznej w Jarominie.
Zmarł 7 maja 2016 r. o godz. 23:30."

niedziela, 8 maja 2016

Kto spoczywa na zabłotowskim cmentarzu? (cz. I)


Spośród nagrobków, jednym z ciekawszych w Zabłotowie jest miejsce spoczynku Grzegorza Romanowa. Na uwagę zwraca kolorowana fotografia szczupłego mężczyzny w białej koszuli z marynarką i krawatem.
Grzegorz Romanów urodził się w 1869 r. Wziął ślub z Marią Kułaczkowską (vel Kułankowska, Kutaczkowska). Nie wiemy, w którym roku zamieszkali razem w Zabłotowie. Z ksiąg metrykalnych wynika, że na miejscu urodziło im się dwoje dzieci: Kazimierz Julian (1908 r.) i Caslera (?) Elżbieta (1911 r.). 
Grzegorz zmarł 19.08.1911 r. w wieku 44 lat i został pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim w Zabłotowie po prawej stronie głównej alei. Na nagrobku zaznaczono jego stanowisko pracy: c.[esarsko] k.[rólewski] kancelista sądowy.

Raequiem aeternam dona ei, Domine, et lux perpetua luceat ei!
Może gdzieś w świecie żyją jego potomkowie?
opr. A. Więch
Sąd powiatowy w Zabłotowie wybudowany w 1901 r.
Pocztówka z początku XX w.




czwartek, 28 kwietnia 2016

Pogrzeb we wschodnim obrządku

Bardzo ważne! Jeśli widzisz na Ukrainie procesję pogrzebową, to zatrzymaj samochód i nie wyprzedzaj trumny, nawet jeśli trzeba się "wlec" 2 km. W innym przypadku uczestnicy mogą obrzucić samochód kamieniami!

niedziela, 27 marca 2016

Poszukiwanie zamordowanych z Trójcy

Fakt o ludobójstwie na Polakach we wsi Trójca k. Zabłotowa nie dotarł od razu do wszystkich zainteresowanych. Krewni ofiar żyjący w Ameryce nie orientowali się w całym zamieszaniu, jakie stworzyła wojna. Listy mogły dochodzić z opóźnieniem, albo przepaść gdzieś na froncie.
Po zakończeniu wojny, krewni z zagranicy publikowali ogłoszenia w polskiej prasie z nadzieją, że ktoś się odnajdzie. Poniżej zamieszczam informację o rodzinie Adlerów.
Władysław Adler, ur. w 1885 r. w Trójcy, oprócz gospodarstwa rolnego, utrzymywał się z zawodu kołodzieja. Niestety, oddział UPA, najeżdżając na wioskę 23.10.1944 r., zamordował również jego rodzinę, a przynajmniej samego Władysława, bo tylko jego imię z tym nazwiskiem widnieje na liście ofiar.

Ogłoszenie z gazety informuje o Władysławie z żoną Pauliną (z d. Różycka) i synami Antonim i Michałem. Zostało wysłane przez Wiktorię Johnson z d. Adler, zam. na Brooklynie, ur. w 1896 r. w Trójcy jako córka Marcina Adlera i Apolonii z d. Sabner. Wiktoria wyemigrowała do USA w 1938 r. prawdopodobnie jako wdowa (miała niecałe 53 lata). Wiadomo, że w małżeństwie Władysława i Pauliny, oprócz synów - Antoniego i Michała, narodziły się trzy córki: Stefania (1908 r.), Rozalia (1910 r.) i Apolonia (1914 r.) - ich losy są nieznane.

Poniżej zamieszczam znalezione ogłoszenie w "Gazecie Lubelskiej" z 16.08.1946 r. (R. 2, nr 224, s. 5):
opr. A. Więch

środa, 9 marca 2016

Obywatelstwo na sprzedaż

Wiele by opowiadać o ukraińskim nacjonalizmie i faryzeizmie w jednym.

Podtrzymuję stereotyp, że  niemal każdy Ukrainiec marzy o innym obywatelstwie, w zależności od części Ukrainy. Oficjalnie prawo zabrania posiadania dwóch paszportów, jednak niewielu się tym przejmuje. Przykład idzie od góry: znany oligarcha, Ihor Kołomojski, przyznaje się do trzech "narodowości" - ukraińskiej, cypryjskiej i izraelskiej.

Abstrahując od rosyjskiego obywatelstwa, które najłatwiej otrzymać na wschodzie Ukrainy, mieszkańcy starają się też o potwierdzenie żydowskich, polskich, węgierskich czy rumuńskich korzeni...

Starają się, najczęściej kupując potrzebne zaświadczenia z archiwów - dokument to kwestia pieniędzy. Mnie najbardziej bolą masowe oszustwa z Kartą Polaka, ale jedyne co mogę zrobić, to nie przykładać ręki do tego szachrajstwa. Każdego tygodnia spotykam się z prośbą o "pomoc". Podobno zaświadczenie z rzymskokatolickiej parafii przekonuje polskie służby konsularne...

Dla ciekawości dodam, że jeśli dziadek chodził na przykład do synagogi w Zabłotowie, to jego wnuk może jednocześnie się starać o dwa nowe obywatelstwa. Zaświadczenie z żydowskiej gminy wyznaniowej w przedwojennej Polsce gwarantuje paszport polski i izraelski (trzeba jeszcze przejść na wiarę przodków).

Obok, na zdjęciu informacja o załatwianiu rumuńskiego obywatelstwa zawieszona na markecie w Zabłotowie. Plotki głoszą, że w sąsiednim, czerniowieckim województwie (do 1939 r. Rumunia) już co trzeci mieszkaniec ma w szufladzie rumuński paszport. 

Na ukr. stronie internetowej znalazłem reportaż, w którym podają cenę za powyższy dokument - 2000 USD ("Jeśli nie mieliście babci-Rumunki, to w archiwum wszystko jedno, mogą ją znaleźć, ale wtedy nie obejdzie się bez 2000 $").
Reportaż kończy się ironicznym stwierdzeniem, że do czasu wejścia Ukrainy do UE, 15-20% jej ludności będzie już obywatelami Unii. (Poczytaj tutaj: https://swinomatka.wordpress.com/)

Podobną tematykę podejmuje inny mój artykuł: "Byle z Ukrainy"

poniedziałek, 29 lutego 2016

Wyjazd do Kut i Wyżnicy na Mszę św.

Ołtarz główny w Wyżnicy

Owszem, msze w Kutach odprawiane są po polsku, jednak bez liturgii słowa (czytania i  kazanie po ukr.).
Zarówno przed jak i po mszy, z wszystkimi parafianami rozmawiam tylko po ukraińsku, więc j. polski traktują tak samo, jak przed wojną traktowano łacinę...

piątek, 19 lutego 2016

Ochrymowce village (ukr. Охримівці)

Not existed manor hause
Ochrymowce – village on the Gnizna river. Until the World War II it was situated in Zbaraż district, Tarnopol voivodeship, Poland. First historical mention in 1463. In the mid-16th to the early 17th century village was often destroyed due to the Turkish-Tatar invasions. At the end of 1890s there were a folwark (large farmstead), shop and Jewish tavern; large landed property belonged to Stanislav Kozlowski . Kozlovski’s family built a one-storey manor and established park (end of the 18th century). 
Military map of Ochrymowce, 1939 year, WIG
From the beginings parishioners belonged to the Roman Catholic parish in Zbaraż (13 km). Since 1923 year, it was the Holy Cross parish in Stryjówka (6 km), but still serviced by Franciscan Friars from monastery in Zbaraż. In 1936 in Ochrymowce lived 412 Roman Catholics (in majority – Polish population). People prayed in small St. Sophia church build in 1919, opened every Sunday and feast during Holy Masses. 
After the World War II Poles were forced to leave their homes and depart to Poland in its new borders. In 1945, these lands were permanently annexed by the Soviet Union. Then inhabitants destroyed the manor hause.
In 1946, during a fire, more than half of the buildings burned. 
Roman Catholic church
Greek Catholic church
Today, in Ochrymowce (ukr. Okhrymivtsi – Охримівці) live only 240 Ukrainian people. There are no Jews and Poles. The village is situated in Zbarazh district, Ternopil Oblast (province), Ukraine. There is ideal soil for agriculture. In the village there are monuments: Greek Catholic church (1891), Roman Catholic church (actually closed) and the statue of St. John of Nepomuk (1861). Caution! To the village there is very bad horrible road for cars... Close to the village you can see also hydrological reserve of local importance “Velyke boloto” – “great swamp” (44 ha).
Księga Adresowa Polski
(wraz z w.m. Gdanskiem dla Handlu,
 Przemysłu Rzemiosł i Rolnictwa - Directory
of Poland (including Gdansk) for trade,
 industry, handicraft and agriculture 
(1930)

For genealogical research you can read and find out something about your ancestors below:


Sorry for my not well English!
All corrections are welcome:)
by Fr. Antoni Więch


Fr. Anthony & Felician Sisters ask for your donations 
to support their missionary work in Ukraine.

If you would like to support the activities of the parish in Zabolotiv (Ukraine), you can  :
  • pray for Ukrainian people, for peace & freedom of religion,
  • come to Ukraine as a volunteer,
  • make a payment. Even the smallest amount is very welcome.

The parish’s activities can be supported by depositing money directly into our account :

Bank of beneficiary: PKO Bank Polski, Oddział 2 w Rzeszowie, ul. Grunwaldzka 17, 35-068 Rzeszów, Poland
Beneficiary name: ANTONI WIĘCH
For those paying in foreign currency (USD, CAD, Euro): 
SWIFT (BIC) : BPKOPLPW
ACCOUNT (IBAN) : PL 32 1020 4391 0000 6402 0159 9778
Transfer title :
"Help for the parish in Zabolotiv"

For any questions and comments on the donations answer:
parish.zabolotiv@gmail.com

Roman Catholic Parish
provul. Mlynskyi, 3
78315 Zabolotiv
Ivano-Frankivska obl.
UKRAINE

Thank you and welcome to the support and co-operation.
God Bless You All!

czwartek, 18 lutego 2016

MB Gromnicznej

   Poniżej zdjęcia, a TUTAJ zobaczysz filmik z odnowienia ślubów zakonnych sióstr felicjanek
(musisz być wtedy zalogowanym do facebooka)








środa, 17 lutego 2016

Jak „bohaterzy” zniszczyli parafię Pistyń k. Kosowa w 1943 r. (cz. II)

[cz. I znajdziesz TUTAJ]
Sylwetka proboszcza – ks. kan. Józefa Grzesiowskiego

Ks. Józef Grzesiowski urodził się w 1891 r. Przyjął święcenia kapłańskie we Lwowie w 1923 r. Na obecnym etapie badań nie znana jest jego pierwsza placówka duszpasterska ani miejsce urodzenia. W latach 1924-1930 był wikariuszem-ekspozytem parafii NMP z Góry Karmel w Delawie (dek. buczacki). Od 1930 do 1943 r. pełnił obowiązki proboszcza parafii Trójcy Przenajświętszej w Pistyniu (dek. kołomyjski), z przerwą w latach 1939-1942, kiedy to ukrywał się w Krakowie. Nie znamy powodu jego ucieczki z parafii. W tym czasie zastępował go ks. Franciszek Nowak. Schematyzm diecezjalny odnotowuje u ks. Józefa  tytuł Expositorium Canonicale (1937) i „Złoty Krzyż Zasługi” (1938).  
Po powrocie na parafię w Pistyniu ks. Józef Grzesiowski starał się być przystępny dla każdego, niezależnie od wyznania i narodowości. Przyjaźnił się z grekokatolickim proboszczem (o. dr Wasyl Babyn). Razem wspierali się w pracy duszpasterskiej, np. w czasie spowiedzi. Gdy Niemcy i ukraińska policja likwidowała miejscowych Żydów w czasie akcji 9 kwietnia 1942, wielu z nich uciekło w górskie lasy. Później znajdowali pomoc także u polskiego proboszcza, który dawał im jedzenie. Jeden z nich – 40-letni Żyd – w tym czasie poprosił o chrzest. Matką chrzestną była s. Agnieszka Siwiec ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, kucharka na plebanii. Żyd ukrywał się na strychu stajni i przyjął nowe imię Krzysztof. Niestety, został później złapany, w czasie przesłuchania nie zdradził jednak osób, które mu pomagały.
Wg relacji s. Racheli Szulc, ks. Grzesiowski był chory na cukrzycę: "Żadna ranka już mu się nie goiła. Leczył się u lekarza w Kosowie. Był dla nas dobry, ale jednocześnie nerwowy. Nie można mu było się sprzeciwić. Pod pachą zrobił mu się  wrzód i nie chciał się goić; mówiono, że z tej rany już się nie wyleczy. Ona byłaby przyczyną jego śmierci." Wg niej: "(...) był patriotą polskim. Zbudował ochronkę i dom ludowy w Pistyniu, kościół dojazdowy i dom ludowy we wsi Szeszory (...)".
Ks. Józef tragicznego dnia 24 lipca 1943 r. przebywał na plebanii ze swoją mamą, s. Agnieszką i Kazimierą Lichota – instruktorką zielarską z ramienia Polskiego Komitetu Opiekuńczego w Kołomyi, absolwentką UJ. Na podstawie zachowanych relacji można odtworzyć w zarysie tok wydarzeń z soboty na niedzielę 24/25 lipca. 
Po wspólnej kolacji, s. Józef poszedł do swojego pokoju - miał chwilę czasu na modlitwę brewiarzową i doszlifowanie kazania. Następnego dnia (25 lipca) był oczekiwany z kazaniem odpustowym w sąsiedniej parafii św. Anny w Jabłonowie (9 km). Na odpust zaprosił go proboszcz Piotr Szafraniec - długoletni przyjaciel. Ostatecznie, uroczystą sumę odprawiono bez niego…
Ciąg dalszy historii (część III) jest TUTAJ
Ks. Józef Grzesiowski, proboszcz z Pistynia, na obozie harcerskim. Lata 30-te XX w.
(Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe)

sobota, 13 lutego 2016

Jak „bohaterzy” zniszczyli parafię Pistyń k. Kosowa w 1943 r. (cz. I)

Zarys historii miejscowości
Pistyń do 1939 r. był położony w powiecie kosowskim, w województwie stanisławowskim na południowo-wschodnim krańcu Polski (dziś Ukraina). Leży przy drodze z Kołomyi do Kosowa. Pierwsza wzmianka o jego istnieniu pochodzi z 1375 r. W 1416 r. król Władysław Jagiełło potwierdził nadanie wsi Pistyń (Pyestina) dla Wasylka Teptukowicza.

Mapa z 1855 r.
Rejestr podatkowy z 1515 r. odnotowuje działające tam warzelnie soli, a właścicielami była rodzina Buczackich. Ich siedziba znajdowała się północno-wschodniej części wsi, na górze zwanej Zamczysko. Z czasem wieś przeszła na własność rodziny Potockich. Teren ten był w XVI-XVII wieku często najeżdżany przez wojska tatarskie. Największe spustoszenie Pistynia nastąpiło w 1621 r. W 1688 r. istnieje nowy zamek, już na innym miejscu, nad rwącym strumykiem Szkarban (dziś Szturbak). Do dziś zachowały się jego ziemne umocnienia.
Pośród pewnych umocnień wybudowano grekokatolicką cerkiew Zaśnięcia NMP (1600 r.). Obecna cerkiew pochodzi z 1858 r. Prowadzi do niej tylko wąska kładka nad rzeczką Pistyńką. Wielką atrakcją jest każdy pogrzeb, gdyż trumnę - dla bezpieczeństwa - zawiesza się na specjalnych linach i przeciąga wysoko nad ziemią na drugi brzeg (zobacz zdjęcie).
W 1756 r. Pistyń otrzymuje prawo magdeburskie, co znacznie przyśpiesza rozwój osady i osiedlanie się Polaków i Żydów. Do początku XX w. mieszkańcy miasteczka słynęli z kuśnierstwa i wyrobu huculskich kożuchów. W okresie międzywojennym innowacyjną firmą, jak na tamte czasy, była produkcja siatek do włosów nad czoło, czyli ozdoby dla kobiet (fabr. de filets p. le front).
Mechanizm do transportu
trumny przez rzekę
Siatka do włosów - może z Pistynia?
Źródło: www.slubnesos.pl
Według spisu ludności z 1921 r., w Pistyniu znajdowało się 746 budynków mieszkalnych, w których mieszkało 525 żydów, 499 rzymskich katolików, 2280 grekokatolików i 2 „innego wyznania chrześcijańskiego”. Inaczej wyglądał podział narodowościowy: 59 Żydów, 989 Polaków, 2258 Rusinów – razem 3306 osób .
Dojście do cerkwi dzisiaj
W latach 40-tych i 50-tych XX wieku Pistyń był silnym ośrodkiem ukraińskich nacjonalistów, a w lesie znajdowała się ich kryjówka przed niemiecką i radziecką władzą. Na miejscu dawnej kryjówki w 2015 r. leśniczy znalazł tubę z archiwalnymi dokumentami oddziału UPA. Już pół roku później, wysiłkiem mieszkańców i sponsorów, stworzono tam propagandowe muzeum oporu, przemilczając jednocześnie zbrodnie na polskiej ludności.

Historia parafii
herb Łodzia
Kościół rzymskokatolicki pw. Trójcy Przenajświętszej w Pistyniu ufundowała w 1776 r. Marianna (Maria?) Ponińska, wdowa po Józefie Ponińskim h. Łodzia. Był on drewniany, konsekrowany w 1778 r. Tuż przed II wojną światową w parafii mieszkało 986 wiernych (nie licząc żydów i grekokatolików). Oprócz miasteczka z osiedlem Wybranówka należały do niej następujące wsie: Brustury, Kropiwiszcze, Prokurawa, Mykietyńce, Szeszory, Tracze, Utoropy. Większość mieszkała w Pistyniu i Szeszorach (odpowiednio 450 i 230, dane z 1936 r.). Interesujące jest, że 30 lat wcześniej parafia była liczniejsza i liczyła 1022 dusze.
W okresie międzywojennym przy parafii istniały grupy duszpasterskie:
Mapa z 1923 r.
PAK – Parafialna Akcja Katolicka
KSM - Katolickie Stowarzyszenie Mężczyzn,
KSK - Katolickie Stowarzyszenie Kobiet,
KSMM - Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej,
KSMŻ - Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej,
BR – Bractwo Różańcowe
PDRW – Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary.

W XX wieku w parafii posługiwali oddani duszpasterze:
­ Ks. Wojciech Serafin Schultz (1888?- 7 XII 1905)
 Ks. Leon Ryś (7 XII 1905- 12 II 1906)
­ Ks. Maksymilian Majewski (5 VII 1906-1923/24?)
­ Ks. Izydor Węgrzyniak (1923/24?-1930) 
­ Ks. Józef Grzesiowski (1930-1939)
o. Wit Bolesław Nowakowski OFM Conv (1939-1942)
­ Ks. Józef Grzesiowski (1942-1943)
­ o. Beniamin Kożuszek OFM Conv (1943)
­ o. Benedykt Porzycki OFM Conv (1943)
­ ks. Roman Piątkowski (1943-1944).
W latach 1940-1943 w parafii Pistyń mieszkały również siostry ze zgromadzenia Franciszkanek Rodziny Maryi usunięte ze swojego domu w Jezupolu przez Sowietów: s. Rafaela Szulc, s. Emilia Szwarczewska i s. Agnieszka  Siwiec.

Jeśli parafia żyła w takim duchowym rozwoju, to dlaczego w 1943 r. wyjechały stamtąd siostry, a księża się wtedy często zmieniali? Co takiego się wydarzyło? Odpowiedź przeczytasz w następnych częściach tej pracy.
opr. A. Więch